درمقدمه لغتنامه دهخداپیرامون این کتاب ومؤلف آن آمده است:«مقدمه الادب.زمخشری.فارسی.نگارنده: زمخشری ملقب به جارالله،محمودبن عمربن محمدبن عمر،مکنی به ابوالقاسم زمخشری،دانشمندمعتزلی سده ی ششم، ازپیشوایان علم تفسیروحدیث وفقه درمذهب ابوحنیفه،وعلوم ادب، نحو، لغت وبیان بوده است. متولد زمخشردرخوارزم به سال 4...

کمتر اهل علم و ادبی است که حکیم ابومعین حمید الدین ناصر بن خسرو قبادیانی را نشناسد ، و با افکار و عقاید این حکیم وشاعرمُبلغ اسماعیلی آشنا نباشد. به همین ترتیب تاحدودی اسماعیلیان و آراء مذهبی ایشان، به ویژه در این سالهای اخیرکه مرام وشعراومورد مناظره و مشاجره محققین داخلی و خارجی بوده ومی باشد. امّا ...

نگارنده این سطوراقرارداردکه دراین معرفی ازکتاب ارزشمندی چون جوامع العلوم ، ازدانشمندی متبحر وایرانی متعلق به قرن ششم هجری ، کتابی که وسعت وتنوع علوم وفنون اسلامی ـ ایرانی رادرقرن مذکورودرردیف تاریخ علم جهانی نشان می دهد ، منظوری نداشته جزاینکه اولاًنسل جوان رابااین قبیل گنجینه های علمی آشنا ، درثانی...

در زبان ادبی فرانسه اصطلاحی داریم به قرار زیبابان بیوفا  (Les belles infidels) که در ترجمه بعضی متون ، به ویژه متون ادبی کاربرددارد. به بیان دیگرترجمه آزاد . اما این که گفتیم اصطلاحیست ادبی ، بدین خاطر است که این اصطلاح بیشتر در مواردترجمه متون ادبی به کار میرود ، و آن چنین است که برگردان از زبانی ب...

من نمی دانم این زبانشناسان ازجان خط فارسی چه می خواهندکه هرازگاهی بددننتوجه به سابقه ،پیوندباملیت وهویت فرهنگی ما، نادیده انگاشتن بیش از ده قرن میراثادبی هنری ما ، به جان آن می افتند ،نه درحد اصلاح  وتکمیل، بلکه درحدحذف وتغییرآن رأی می دهند. قبل ازاین استادبزرگوار آقای دکتر محمد رضا باطنی درنشریه ای...

آری ، روزگارغریبیست نازنین ...درروزگاری که برخی ، دانسته ونادانسته، تیشه تخریب برداشته وبه جان ریشه درخت تناورزبان فارسی، چه نوشتاری وچه گفتاری افتاده اند. منظورم گروهی ازخامان دلبسته تغییرخط زیبای فارسی به لاتین ، یاهمان رومیاییست ، ودسته ی مغرض دیگری، مدعی خالص کردن گفتار فارسی، به عنوان سره گویی ...

  در آن تهران که سید حسن مدرس و مستوفی الممالک و دیگر همسالان آنان میزیستند ، نه فقط از حیث شکل و رنگ و محیط و هوا با این تهرانی که ما در آن نفس میکشیم و حرکت میکنیم هیچ شباهتی نداشت، بلکه سبک ساختمان خانهها و دکانها و مغازهها و لباس و غذای مردم و رفتار و کردار متداول بین آنها، طرز تکّلم، آداب، عادا...

   اهل ادب که با ظرایف وطرایف زبان فارسی آشنایی دارند به خوبی می دانند که در این زبان بسی نکات فراموش شده واز قلم افتاده وجود دارد ،که آگاهی بر آنان به طور مسلم باعث عمق بیشتر و درک بهتر مطالب این زبان می گردد. اینجانب راقم سطور به عنوان یک معلم ادبیات ضروری می دانم گهگاه گوشه هایی از این مطالب رابر...

مطالب این نوشته غالبن برگرفته ازترجمه کتاب «الفرج بعدالشده» ابو علی محسن ابن علی تنوخی ، ترجمه شده به فارسی باعنوان «جوامع الحکایات ولوامع الروایات» ، واینجاساده نویسی شده باعنوان «حکایاتی ازدوستی وجوانمردی » می باشد ، به انظمام چندحکایت دیگر(ازحکایت بیست وسوم به بعد)ترجمه شده ازکتاب « المستجادمن فع...

میگویند شوخی نمک زندگی است ، مخصوصن اگر از نوع سیاسی باشد . امااین نمک در همه جا هم زندگی راخوشمزه نمی کند، به ویژه اگر در کشور سابق شوراها مطرح می شد، جایی که دیکتاتوری حزبی، به همراه بسیاری خرده فرمایشهای شخصی رهبران،  زندگی رابرمردم تنگ کرده بود، جاییکه به نام حزب فراگیرخلق، برسرخلق میکوبیدند. و ...

حلاج کی بودوچه می گفت؟ صوفیان علی رغم جدانمودن راه خودازاهل شرع ، وباوجود مضایقی که دراین راه متحمل شدند ، معهذاهرگزآنچنان قربانی عقایدوشبهات خوددر دین رسمی روزگار نگردیدندکه دوتن از نامدارترین ایشان ، حلاج وسهرودی شدند ، تاجائیکه نامشان حالتی شبیه اسطوره دربین صوفیان پیداکرد. مادر سطور آتی راجع به ...

نخست باردردوران جدید وبه ویژه دربین محققین ومستشرقین خارجی بودکه زمزمه رابطه تصوف وتشیع شنیده شد.فقید هنری کربن فرانسوی ،استادصاحب نظردرفلسفه اسلامی ومذهب اسماعیلی و نویسنده کتاب تاریخ فلسفه اسلامی ازنخستین کسانی بود که باگفتن : «تشیع واقعی همان تصوف است و به نحومتقابل تصوف اصیل و راستین چیزی به جز ...

  چندسال پیش درمجموعه ای ازنسخ خطی وچاپی،غالبن بدون جلدونام ونشان که به اینجانب برای شناسایی وارزش گذاری ارائه شده بود، برحسب تصادف نسخه ای ازرساله کمیاب وارزشمند اعمارالاعیان ابن جوزی را مشاهده نمودم، که بااجازه صاحب نسخه ازروی آن استنساخ ومترصدبودم درفرصتی مناسب آنراتنقیح وترجمه فارسی آن راآماده و...

درکتاب«زندگینامه رجال ومشاهیرایران « ذکرشده است: ذبیح بـهروز،فرزندمیرزاابوالفضل ساوجی ،درسال1268خورشیـدی درنیشابورمتولّدشد.پدرش جزوپزشگان وخوشنویسان معروف درزمان ناصرالدین شاه بود.بهروز تحصیلات خودرادرکالج آمریکایی به پایان رسانید.پس ازآن به مصررفت، وبه مدت ده سال بـــــــه فراگیـــــــری زبان وادبی...

   ایرانیان قدیم به روایت بیرونی ، و دیگرصاحبان منابع گاهشماری افزون بر نام دوازده ماه سال که از اسامی امشاسپندان ، یا فرشتگان مقرّب اهورمزدا گرفته شده بود ، برای روزهای سی گانه ماه نیز نامهایی داشتند ،که به ویژه دوازده روز اول هر ماه همان اسامی ماههامی بودند ، وبقیه نامهای دیگری داشتندکه ذکرشان خوا...

    بیشترین استفاده تقویم ها در تمدنهای قدیمی مثل ایران و مصر برای کشاورزی بوده است ،که مثلا بدانند چه موقع شروع کاشت محصولاتشون هست ؟ یا کی بارندگی ها یا طغیان رودها و … شروع میشود. در کنار آن اعیاد و مراسم مذهبی هم روزهای ثابتی در طول سال داشتندکه باتقویم دانسته می شد . این تقویم ها بر اساس گردش ی...

در فرهنگ یونان قدیم ، از پدران آسمانی (آباء علوی، منظور هفت سیاره معروف ، به انضمام ستارگان و سیارات دیگر) و مادر زمینی بسیارسخن رفته است  . عواملی که نتیجه پیوندشان پیدایش موالید ثلاثه (فرزندان سه گانه: جماد، نبات،حیوان) بوده است. از اینجاد دانسته میشود یکی از اموری که فکر بشر را از دوران ابتدایی ت...